Vrije advocaatkeuze ook in het bestuursrecht

Vrije advocaatkeuze ook in het bestuursrecht 150 150 Pieter Huisman

Het Europese Hof van Justitie heeft op 7 april 2016 het recht op vrije advocaatkeuze verder verruimd. Volgens het Hof komt een rechtsbijstandverzekerde ook bij ontslagprocedures bij het UWV en bij bezwaarprocedures in het bestuursrecht de vrijheid toe om zelf een advocaat te kiezen. Beide vallen namelijk wel degelijk onder het begrip ‘administratieve procedures’.

Het nieuwe arrest van het Europese Hof van Justitie volgt op vragen voortvloeiend uit een slepende ontslagzaak, waar rechtsbijstandverzekeraar DAS partij in is. Naar aanleiding hiervan bepaalde het Europese Hof van Justitie in november 2013 reeds dat een verzekerde altijd zelf een advocaat of een juridische dienstverlener mag kiezen als er sprake is van een gerechtelijke of administratieve procedure.

DAS paste hierop weliswaar de polisvoorwaarden aan, maar bleef volhouden dat ontslagprocedures bij het UWV niet vallen onder de vrije advocaatkeuze. Volgens de verzekeraar was er in zulke gevallen namelijk geen sprake van ‘een administratieve procedure’, ofwel een procedure waarbij de rechter komt kijken, terwijl de wet zou bepalen dat verzekerden alleen zelf hun advocaat mogen kiezen in het geval van een rechterlijke procedure.

Het Europese Hof van Justitie beslist nu In antwoord op prejudiciële vragen van de Hoge Raad dat het begrip ‘administratieve procedure’ ruim moet worden uitgelegd: ook in het geval van een UWV-procedure kan een cliënt aanspraak maken op vergoeding van de kosten van een externe advocaat. De Hoge Raad deelde deze opvatting overigens al voor het indienen van de vragen.

DAS heeft inmiddels in een persbericht laten weten zich bij de uitspraak neer te leggen en zegt zich als gevolg ervan zorgen te maken over de toegang tot het recht. “Met deze verdere verruiming van de vrije advocaatkeuze dreigen de kosten van rechtshulp verder te stijgen. Daarmee komt de toegankelijkheid van het recht in Nederland verder onder druk te staan.”